Gaz Dedektörü Nedir, Nasıl Çalışır? Doğalgaz ve LPG Alarm Rehberi

Gaz Dedektörü Nedir?

Gaz dedektörü, havadaki tehlikeli gaz konsantrasyonunu sürekli izleyen ve belirlenen eşiği aştığında sesli/görsel uyarı veren bir güvenlik cihazıdır. Doğalgaz (metan), LPG (propan-bütan), CO (karbon monoksit) ve diğer yanıcı/zehirli gazları algılayarak yangın, patlama veya zehirlenme riskini önceden haber verir.

Türkiye'de doğalgaz aboneliği olan konut ve işyerlerinin büyük çoğunluğu için gaz dedektörü zorunlu hale getirilmiştir. BOTAŞ bağlantılı dağıtım şirketleri yeni tesisatlarda gaz alarmı şartı aramaktadır.

Gaz Dedektörü Türleri

Doğalgaz (Metan - CH₄) Dedektörü

Doğalgaz metan tabanlıdır ve havadan hafif olduğundan yukarıya doğru birikir. Bu nedenle dedektör tavana yakın monte edilmelidir.

Kullanım alanları: konut mutfakları, kazan daireleri, restoran mutfakları, endüstriyel gaz hatları.

LPG Dedektörü (Propan / Bütan)

LPG havadan ağır olduğundan yerde birikir. Tüplü sistem kullanan ortamlarda dedektör yerden 30-50 cm yüksekliğe monte edilir.

Kullanım alanları: tüplü ocak kullanan mutfaklar, tüp depoları, LPG dolum istasyonları.

CO (Karbon Monoksit) Dedektörü

CO renksiz ve kokusuz bir gazdır; yanmayı tamamlamamış yakıt sonucu oluşur. Kazan dairesi, şömine ve garaj gibi alanlarda kritik önem taşır. Ayrı bir CO dedektörü veya kombine cihaz kullanılmalıdır.

Kombine Dedektör

Tek cihazda hem yanıcı gaz hem CO algılaması yapar. Konut kullanımı için en pratik seçenektir.

Sabit Sanayi Tipi Gaz Dedektörü

Fabrika, boya atölyesi ve kimya tesisi gibi alanlarda kullanılır. Kontrol paneliyle entegre çalışır.

Gaz Dedektörü Montaj Noktaları

Doğalgaz İçin

• Tavandan 30 cm aşağıda veya daha yukarıda
• Ocaktan 1-3 metre uzakta (ocak yakınında ısı ve buhar sahte alarm üretir)
• Kazan dairesinde kazanın yakınında fakat üzerinde

LPG İçin

• Yerden 30-50 cm yükseklikte
• Tüpün veya ocağın bulunduğu odada

CO İçin

• Kazan dairesinde nefes hizasında (yaklaşık 150 cm)
• Uyku odalarının yakınında

Alarm Eşikleri — % LEL Nedir?

LEL (Lower Explosive Limit) yanıcı gazın havada tutuşma için gereken minimum konsantrasyondur.

Solenoid Vana Entegrasyonu

Gaz dedektörü solenoid vana ile bağlandığında gaz kaçağı algılandığında hattı otomatik olarak kapatır. Özellikle restoran, toplu mutfak ve endüstriyel tesislerde zorunlu standart haline gelmektedir.

Gaz Dedektörü Bakımı

Gaz Dedektörü Fiyatları 2026

Yasal Zorunluluklar

• Yeni binalarda gaz alarmı zorunludur; EPDK lisanslı dağıtım şirketleri yeni bağlantılarda gaz alarmı belgesi istemektedir
• 6331 sayılı İSG Kanunu kapsamında tehlikeli maddelerle çalışılan ortamlarda gaz algılama zorunludur
• Kimya, boya, tekstil gibi sektörlerde ATEX sınıflandırması yapılmalıdır

Sık Sorulan Sorular

Gaz dedektörü sahte alarm verirse ne yapılır?

Ortamı havalandırın. Alarm devam ediyorsa gaz vanasını kapatın, elektrik anahtarlarına dokunmayın ve binayı terk edin. Sürekli sahte alarm cihazın kirlendiğine veya ömrünün dolduğuna işaret eder.

Doğalgaz dedektörü tavana mı, duvara mı takılır?

Doğalgaz için tavana yakın duvara (tavandan 30 cm aşağıya kadar) takılır. LPG için yerden 30-50 cm yükseklikte duvara monte edilir.

Gaz dedektörü ne kadar süre çalışır?

Konut tipi cihazların standart ömrü 5-7 yıldır. Sanayi tipi cihazlarda sensör 3 yılda bir değiştirilmelidir.

Her odaya gaz dedektörü gerekir mi?

Sadece gaz kullanan odaya (mutfak, kazan dairesi) takılması yeterlidir. CO için ise yatak odaları yakınına ek dedektör önerilir.

Yangın alarm sistemi kurulumu sayfamızdan gaz algılama entegrasyonu hakkında ücretsiz keşif talep edebilirsiniz.

Duman dedektörü rehberi yazımızla yangın algılama sistemini tamamlayın.